EUDR — rozporządzenie wylesieniowe a palety drewniane

Rozporządzenie EUDR nie obejmuje palet plastikowych, dlatego dla kupujących oraz dyrektorów logistyki są one najprostszym sposobem na uniknięcie nowych, restrykcyjnych obowiązków due diligence oraz ryzyka prawnego związanego z pochodzeniem drewna.

Czym jest EUDR i jaki ma cel?

EUDR to rozporządzenie Unii Europejskiej 2023/1115 w sprawie odnośnych towarów i produktów związanych z wylesianiem i degradacją lasów. W praktyce przepisy te mają drastycznie ograniczyć import oraz wprowadzanie do obrotu na rynku europejskim produktów z drewna (i innych surowców, takich jak kauczuk, soja czy kakao), jeśli dostawca nie jest w stanie jednoznacznie wykazać, że pochodzą one z legalnych, „bez-wylesieniowych” źródeł.

Oczywiście nowe unijne prawo nie blokuje całkowicie handlu drewnem – wymaga jednak pełnego udokumentowania całego łańcucha dostaw. Dla firm produkujących, importujących lub po raz pierwszy wprowadzających wyroby z drewna na rynek UE (w tym producentów palet drewnianych), oznacza to potężne, nowe procesy biurokratyczne, wzrost kosztów operacyjnych oraz ryzyko kar finansowych.

Jakie palety obejmuje EUDR? Kto i jakie ma obowiązki?

Rozporządzenie EUDR obejmuje m.in. drewniane opakowania bez względu na ich formę, a więc również nowe palety drewniane wprowadzane do obrotu na rynku UE.

Kluczowe jest tu sformułowanie „wprowadzanie do obrotu”. Newralgiczne obowiązki ciążą na producentach, importerach i pierwszych sprzedawcach. Firmy te muszą:

• Wdrożyć i rygorystycznie prowadzić procedury należytej staranności (due diligence).
• Gromadzić szczegółową dokumentację potwierdzającą legalność pozyskania surowca.
• Pozyskiwać dokładne dane geolokalizacyjne (współrzędne GPS) działek ziemskich, z których pozyskano drewno do produkcji danej partii palet.

Dla końcowych odbiorców palet oraz operatorów logistycznych oznacza to konieczność drobiazgowej weryfikacji dostawców opakowań. Jeśli Twój dostawca palet drewnianych nie dopełni formalności, ryzykujesz zatrzymaniem dostaw lub karami.

Harmonogram: Od kiedy obowiązuje EUDR?

Zgodnie z najnowszymi decyzjami organów unijnych, harmonogram stosowania przepisów EUDR prezentuje się następujuco:

• Od 30 grudnia 2026 roku – przepisy zaczną być stosowane wobec dużych i średnich przedsiębiorstw.
• Od 30 czerwca 2027 roku – obowiązki obejmą mikro- i małe przedsiębiorstwa.

Choć terminy te wydają się odległe, dla rynku palet drewnianych lata 2026–2027 będą okresem potężnych turbulencji. Dostawcy drewna i producenci opakowań muszą całkowicie przebudować swoje systemy IT i procedury compliance. Dla końcowego klienta kupującego palety drewniane oznacza to jedno: ryzyko skokowej zmienności cen, okresowe ograniczenia w dostępności nośników oraz masę dodatkowej pracy przy weryfikacji dokumentów dostawców.

Dlaczego palety plastikowe są całkowicie poza zakresem EUDR?

Palety plastikowe, w tym flagowe modele HDPE z recyklingu produkowane przez Libra Partners, nie są wyrobami z drewna. W związku z tym w żaden sposób nie podlegają rozporządzeniu EUDR.

Wybierając nośniki z tworzywa sztucznego:

• Nie masz żadnych obowiązków prowadzenia procedur due diligence w rozumieniu EUDR.
• Nie musisz żądać od dostawcy współrzędnych geograficznych lasów ani certyfikatów pochodzenia surowca.
• Ceny palet plastikowych są całkowicie uodpornione na zawirowania regulacyjne, które dotkną rynek drzewny.

Z perspektywy dyrektora zakupów lub logistyka, przejście na palety plastikowe to radykalne cięcie ryzyka regulacyjnego i biurokracji, którą musiałby obsłużyć dział compliance.

Alternatywa gotowa na wyzwania PPWR i EUDR

Dla przedsiębiorstw operujących logistyką w dużej skali, EUDR nakłada na każdą tonę nowego drewna ogromny ciężar odpowiedzialności prawnej. Palety plastikowe z HDPE są wobec tych przepisów całkowicie neutralne.

Co więcej, inwestując w palety plastikowe wielokrotnego użytku od Libra Partners, upieczesz dwie pieczenie na jednym ogniu: eliminujesz ryzyka EUDR, a jednocześnie idealnie wpisujesz się w nadchodzące unijne wymogi dotyczące ograniczenia odpadów opakowaniowych (rozporządzenie PPWR).

FAQ – Najczęściej zadawane pytania

Słyszałem, że lobbyści EPAL wynegocjowali wyłączenie palet z EUDR. Czy to prawda?

Nie, to mit. Organizacje zrzeszające producentów palet drewnianych (w tym komitety EPAL oraz europejska federacja FEFPEB) prowadziły bardzo silny lobbing w Brukseli, jednak nie wywalczyły zwolnienia nowych palet drewnianych z EUDR. Wszystkie nowo wyprodukowane palety z drewna (zarówno krajowe, jak i importowane) podlegają pod rozporządzenie w 100%. Sukcesem lobbystów było jedynie doprecyzowanie przepisów dotyczących palet używanych (w obrocie wtórnym), dzięki czemu firmy logistyczne nie muszą zgłaszać współrzędnych GPS przy każdym przewożeniu towaru na starej palecie. Rynek zakupu nowych nośników drewnianych wciąż pozostaje pod pełnym uderzeniem biurokracji EUDR.

Dlaczego kupowanie nowych palet drewnianych na Ukrainie wiąże się teraz z dużym ryzykiem?

Ukraina jest traktowana przez unijne prawo jako „kraj trzeci”. Oznacza to, że każda polska firma sprowadzająca stamtąd nowe palety staje się w myśl przepisów importerem odpowiedzialnym za EUDR. To polski kupujący musi wejść w posiadanie dokładnych danych geolokalizacyjnych (GPS) ukraińskich lasów, z których pozyskano surowiec. Biorąc pod uwagę sytuację geopolityczną, utrudniony audyt na miejscu oraz korupcjogenne ryzyko związane z nielegalnym wyrębem, rzetelna weryfikacja tych danych graniczy z cudem. Jeśli unijna kontrola wykaże nieścisłości w dokumentacji ukraińskiego tartaku, to polski importer zapłaci gigantyczne kary finansowe, a towar zostanie zatrzymany.

Czy EUDR dotyczy użytkowników palet w codziennej logistyce?

Co do zasady rozporządzenie dotyczy podmiotów wprowadzających wyroby z drewna do obrotu po raz pierwszy. Zwykły obrót wtórny i ponowne wykorzystywanie starszych palet na rynku krajowym nie generuje nowych obowiązków sprawozdawczych. Uwaga jednak na import towarów: jeśli Twoja firma importuje gotowe towary spoza UE (np. z Azji) na paletach drewnianych, stajecie się w świetle prawa importerem tego opakowania drewnianego i to na Was spoczywa obowiązek wykazania jego pełnej zgodności z EUDR oraz pozyskania współrzędnych GPS lasu. Wybór palet plastikowych w transporcie międzynarodowym całkowicie likwiduje to ryzyko.

Czy wszystkie nowe palety drewniane podlegają pod EUDR?

Tak. Jeśli paleta trafia na rynek Unii Europejskiej jako nowy wyrób z drewna (kod celny CN 4415), jej producent lub importer musi bezwzględnie wdrożyć procedury należytej staranności i zarejestrować nośnik w unijnym systemie.

Jakie dokumenty musi posiadać dostawca palet drewnianych?

Taki dostawca musi posiadać pełną ścieżkę audytową due diligence, oficjalne oświadczenie o dochowaniu należytej staranności składane do unijnego systemu, dokumenty zakupu surowca z legalnego źródła oraz precyzyjne dane geolokalizacyjne (GPS) działek leśnych, z których pozyskano drewno do produkcji danej partii palet.

Czy wybór palet plastikowych zwalnia z obowiązków EUDR?

Tak. Palety plastikowe nie zawierają ani grama surowca drzewnego (klasyfikowane są pod zupełnie innym kodem celnym – CN 3923), dlatego są całkowicie wyłączone z tego rozporządzenia. Kupujący nie przejmuje na siebie żadnego ryzyka prawnego ani administracyjnego związanego z wylesianiem.

Czy z perspektywy ESG plastik nie jest gorszy od drewna?

Absolutnie nie. Nowoczesne podejście do ESG to nie tylko analiza samego materiału, ale też stabilność regulacyjna i transparentność łańcucha dostaw. Palety plastikowe Libra Partners powstają w 100% z recyklingu, pracują w obiegach zamkniętych przez długie lata, posiadają oficjalny certyfikat LCA potwierdzający redukcję śladu węglowego o 55% i całkowicie eliminują ryzyko dewastacji lasów (EUDR).

Podsumowanie: W latach 2026–2027 kryterium wyboru palet przestanie być wyłącznie cena – stanie się nim bezpieczeństwo prawne i brak biurokracji. Jeśli chcesz zabezpieczyć swoją logistykę przed skutkami unijnego rozporządzenia wylesieniowego oraz ryzykiem związanym z importem nośników z zagranicy, skontaktuj się z zespołem Libra Partners. Dostarczymy darmowe próbki palet plastikowych z recyklingu do testów w Twoim magazynie.